سبز، تویی که سبز میخواهم،
سبز ِ باد و سبز ِ شاخهها
اسب در کوهپایه و
زورق بر دریا.
سراپا در سایه، دخترک خواب میبیند
بر نردهی مهتابی ِ خویش خمیده
سبز روی و سبز موی
با مردمکانی از فلز سرد.
(سبز، تویی که سبزت میخواهم)
و زیر ماه ِ کولی
همه چیزی به تماشا نشسته است
دختری را که نمیتواندشان دید.
□
سبز، تویی که سبز میخواهم.
خوشهی ستارهگان ِ یخین
ماهی ِ سایه را که گشایندهی راه ِ سپیدهدمان است
تشییع میکند.
انجیربُن با سمبادهی شاخسارش
باد را خِنج میزند.
ستیغ کوه همچون گربهیی وحشی
موهای دراز ِ گیاهیاش را راست برمیافرازد.
«ــ آخر کیست که میآید؟ و خود از کجا؟»
خم شده بر نردهی مهتابی ِ خویش
سبز روی و سبز موی،
و رویای تلخاش دریا است.
□
«ــ ای دوست! میخواهی به من دهی
خانهات را در برابر اسبم
آینهات را در برابر زین و برگم
قبایت را در برابر خنجرم؟…
من این چنین غرقه به خون
از گردنههای کابرا باز میآیم.»
«ــ پسرم! اگر از خود اختیاری میداشتم
سودایی این چنین را میپذیرفتم.
اما من دیگر نه منم
و خانهام دیگر از آن ِ من نیست.»
«ــ ای دوست! هوای آن به سرم بود
که به آرامی در بستری بمیرم،
بر تختی با فنرهای فولاد
و در میان ملافههای کتان…
این زخم را میبینی
که سینهی مرا
تا گلوگاه بردریده؟»
«ــ سیصد سوری ِ قهوه رنگ میبینم
که پیراهن سفیدت را شکوفان کرده است
و شال ِ کمرت
بوی خون تو را گرفته.
لیکن دیگر من نه منم
و خانهام دیگر از آن من نیست!»
«ــ دست کم بگذارید به بالا برآیم
بر این نردههای بلند،
بگذاریدم، بگذارید به بالا برآیم
بر این نردههای سبز،
بر نردههای ماه که آب از آن
آبشاروار به زیر میغلتد.»
یاران دوگانه به فراز بر شدند
به جانب نردههای بلند.
ردّی از خون بر خاک نهادند
ردّی از اشک بر خاک نهادند.
فانوسهای قلعی ِ چندی
بر مهتابیها لرزید
و هزار طبل ِ آبگینه
صبح کاذب را زخم زد.
□
سبز، تویی که سبز میخواهم.
سبز ِ باد، سبز ِ شاخهها.
همراهان به فراز برشدند.
باد ِ سخت، در دهانشان
طعم زرداب و ریحان و پونه به جا نهاد.
«ــ ای دوست، بگوی، او کجاست؟
دخترَکَت، دخترک تلخات کجاست؟»
چه سخت انتظار کشید
«ــ چه سخت انظار میبایدش کشید
تازه روی و سیاه موی
بر نردههای سبز!»
□
بر آیینهی آبدان
کولی قزک تاب میخورد
سبز روی و سبز موی
با مردمکانی از فلز سرد.
یخپارهی نازکی از ماه
بر فراز آبش نگه میداشت.
شب خودیتر شد
به گونهی میدانچهی کوچکی
و گزمهگان، مست
بر درها کوفتند…
□
سبز، تویی که سبزت میخواهم.
سبز ِ باد، سبز ِ شاخهها،
اسب در کوهپایه و
زورق بر دریا.
| بیایید بیایید که گلزار دمیدهست | بیایید بیایید که دلدار رسیدهست | |
| بیارید بهیکبار همهجان و جهان را | به خورشید سپارید که خوش تیغ کشیدهست | |
| بر آن زشت بخندید که او ناز نماید | بر آن یار بگریید که از یار بریدهست | |
| همهشهر بشورید چو آوازه دراُفتاد | که دیوانه دگربار ز زنجیر رهیدهست | |
| چه روزست و چه روزست چنین روز قیامت | مگر نامهی اعمال ز آفاق پریدهست؟ | |
| بکوبید دهلها و دگر هیچ مگویید | چه جای دل و عقل است؟ که جان نیز رمیدهست |
ابراهیم شریف زاده رفت!
خیلی گذشته، خیلی همه چی عوض شده، خیلی اتفاقا افتاده، خیلی کسا رفتن، خیلی کسا اومدن، خیلیا خندیدن، خیلیا گریه کردن، خیلی روزا گرم بوده، خیلی روزا سرد بوده، خیلی روزا بارون اومده، خیلی روزا آفتاب زده، خیلی پاییز، خیلی زمستون، خیلی تابستون، خیلی بهار، خیلی خواب، خیلی درد، خیلی بیداری، همه چی واسه همه عوض شده. من وقت نداشتم بخونم، وقت نداشتم بنویسم، وقت نداشتم قدم بزنم، وقت نداشتم شنا کنم، ئوقت نداشتم غرق بشم، وقت نداشتم زنده بشم، وقت نداشتم عذاب بکشم، وقت نداشتم شاد باشم، وقت نداشتم بمیرم، وقت نداشتم زندگی کنم. خیلی گذشته، اما یه چیزی مونده، هنوزم دلتنگ می شم، هنوزم می خوام خوب باشم، هنوزم یه چیزایی رو از کودکیم به همراهم می کشم، هنوزم یه قطره شعر دیوانه م می کنه، یه ذره فلسفه می کشدم. هنوزم خسته م، از این همه بودن بیهوده....
![]()
غمگساری فدر بر عشق بی فرجامش به فرزندخوانده اش هیپولیت (نقاشی از آلکساندر کابانل)
"هیپولیت: من از خدایانی که آنها را در شب پرستش می کنند خوشم نمی آید.
غلام: فرزند، ما هرگز نباید حرمتی را که لازم است در حق خدایان بجا آوریم از یاد ببریم.
هیپولیت: خدایان مختارند که بهرکس می خواهند نظر عنایت و احترام بیفکنند. آدمیان نیز در این امر مختارند."
"باید بند عشق و دوستی را هیچگاه محکم نبندیم تا هرگاه که خود اراده کنیم آنرا آسان بگشاییم یا محکمتر ببندیم."
"زنان را ضعف بر وجود چیره است و راه و رسم آنان بس عجیب است! وجود آنان معجونی از هول و هراس و عجز و درماندگی است و زندگی آنان دستخوش سبکسری ها و رنج هایی است که روز ازل به جنس آنان به میراث رسیده است."
"هر لحظه که می گذرد تو را از نو می فریبد و هیچ مایه ی آسایش و راحتی نیست که نشاط افزای خاطر تو گردد. تو از آنچه هستی بیزاری و آرزو داری که چیز دیگری باشی. زندگی آدمی از گاه تولد تا به هنگام مرگ سراسر رنج است و اندوه، و انسان به قدر یک لحظه هم در این جهان آسوده و بی غم نمی تواند زیست، تازه هنگامی که مرگ به سراغ وی می آسد مگر دنیایی فرخنده تر و سعادتمندتر در انتطار او خواهد بود؟
آگاهی را در ابرای از تاریک و ابهام پوشانیده اند و رویش را از ما پنهان داشته اند. ما چون از زندگانی دیگری جز آنچه دیده ایم بی خبریم و از اسرار عالم مرگ و نیستی آگاهی نداریم پس چه بهتر که کورکورانه عشق بورریم چرا که عشق است که با انوار روشن خویش اندک پرتوی به وجود ما می تابد. در غیر این صورت ما ناگزیر به راه سفاهت و دیوانگی های خویش می رویم و دل خویش را به افسانه های یاوه خوش می سازیم."
"آری، چون عشق با تمامی نیروی خود بر کسی بتازد هرگز یارای ایستادگی در برابر آن نخواهد ماند. اگر کسی در برابر عشق تسلیم شود و زانوی رضا بر زمین زند، عشق او به آرامی و نرمی در آغوش خواهد کشید، لیکن اگر به خیره سری و پایداری برخیزد آنگاه عشق او را زیر پای خویش خرد و تباه خواهد کرد. عشق بر ابرها سوار است و برپشت امواج سهمگین دریا نشسته است. عالم امکان همه زاده ی عشق است و هم اوست که هر دانه را دربر بسیط زمین می افشاند و می رویاند. هر جانداری که بر زمین می خرام نشانه ی هستی از میلی و اشتیاقی است که عشق به ما ارزانی داشته است. "
"فرزندم، نمی دانم از این موج عشق گناهواری که سراپای وجودت را فرا گرفته چگونه بدر خواهی جست. همین قدر بدان که تو انسانی فانی بیش نیستی ک اگر کفه ی لذت ها و شادی های تو در زندگی فقط اندکی بر کفه ی بلایا و مصائبت بچربد، آمگاه تو شخصی به تمامی خوشبخت به شمار می روی."

صادق اگر بخواهم باشم می گویم که ترجیح می دادم وقت خواندنش را پای کتاب دیگری بگذارم. شیوه ی داستان گویی عالی است، خوب نوشته شده، کل ایده ی پشت مطلب هم بد نیست، خواندنی است و تا آخرش اداکه می دهی، اما آخرش چه؟ وقتی تمام شد حس می کنی که عجب کتاب بی نظیری بوده؟ چیزهای عمیق زیادی در آن هست؟ جواب من نه است. ولی خوب بود اگر آدم به جای از روبرو کمی از بالا به زندگی دیگران نگاه می کرد، یادت هست همیشه این تئوری را داشتم؟ آخرش هم دیدی که خودم هم نتوانستم از بالا به دیگران نگاه کنم.
شاید اگر قسمت های بزرگسالانه اش حذف میشد و میشد یک داستان نوجوانان کوتاه تر کتاب بهتری بود چون همه ی مدت حس می کردم کتاب نوجوانان می خوانم. جاهاییش مرا یاد هاکلبری فین می انداخت. به هر حال نه آنقدر ساده بود که داستان نوجوان شود و نه آنقدر عمیق که رمان خوبی برای بزرگسال. دوست داشتم بگویم کمی زئالیسم جادویی را به یادم می آورد اما این هم نبود.
ترجمه خیلی خوب بود.
هترین های پیانوی جهان
اثر: مهتاب (Claire De Lune)
خالق: کلاو دباسی (Claude Debussy)
سال: 1890
نام اثر از شعری از وارلین شاعر فرانسوی می آید (شعر را در ادامه آورده ام)
شعر مهتاب اثر پل وارلین (1887)
الهام بخش دباسی در ساختن موسیقی اش برای پیانو:
متن شعر به زبان اصلی (فرانسه) به همراه ترجمه ی فارسی اش
Clair de lune
Votre âme est un paysage choisi
Que vont charmant masques et bergamasques
Jouant du luth et dansant et quasi
Tristes sous leurs déguisements fantasques.
Tout en chantant sur le mode mineur
L'amour vainqueur et la vie opportune,
Ils n'ont pas l'air de croire à leur bonheur
Et leur chanson se mêle au clair de lune,
Au calme clair de lune triste et beau,
Qui fait rêver les oiseaux dans les arbres
Et sangloter d'extase les jets d'eau,
Les grands jets d'eau sveltes parmi les marbres.
درونت چون مرغزاری پر گل است
که نوازندگان و رقاصکان دلنشینش،
غمگینانه، پشت نقاب های رنگارنگشان
در آن می نوازند و می رقصند.
گرچه همگی، نواهای زیرآهنگی را
از پیروزی عشق و خوشبختی می سرایند،
اما پیداست که حتی به خوشی خویش نیز باور ندارند.
آوازشان با نور ماه در می آمیزد
و در آرامش مهتاب، غمگین و زیبا،
پرندگان خقته ی درختان را به رویاهای دور می برد
و فواره های به خلسه رفته را، به هق هقی تلخ وا می دارد،
فواره های بلندی که در میان تندیس های مرمرین
مدام باریک و باریکتر می شوند.